هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

198

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

آنجا را تعمير كند . « حمّام » و « مسجد » و « پل سنگى » خوبى كه بر روى رودخانه است ، از بناهاى « ميرزا آقا خان مرحوم » است . و اين‌رودخانه از وسط « سوله‌ده » گذشته ، آبادى را دو قسمت كرده است . بعد از تماشاى آبادى ، در ميان « ناوى » نشسته ، به قدر نيم فرسنگ راه ، تا انتهاى رودخانه كه مصبّ آن به درياست ، با « قايق » رفتيم . بسيار باصفا بود . اطراف اين رودخانه ، مشابه رودخانه « پيره بازار » گيلان است . در حوالى جسر چوبى ، از قايق بيرون آمده ، سوار اسب شده ، به سمت منزل رانديم . راه امروز ، باز فاصلهء ما بين « جنگل » و « دريا » ، « تپّه » است و آن‌طرف تپه ، كه جنگل است ، جنگل انبوه درهم بزرگى است . درخت شمشاد ، در اين سواحل بسيار است . رشته‌كوه امروز ، به قدر پنج شش فرسخ از دريا دور تر افتاده است . خلاصه ، رسيديم به ده « رستم‌رود » . دهى بزرگ و از [ آن ] « وكيل الملك » است . نيم فرسنگ بالاتر ، « افراسياب كلا » ى ملكى « نايب السلطنه » است . اردو را در چمن « عزت ده » زده‌اند . چمن بسيار وسيع خوبى است . اردو ، اگرچه قدرى از دريا دور است ، ليكن صداى موج دريا به اردو مىرسد . درخت شمشاد ، اين‌جاها فراوان است . در اطراف منزل ، قرقاول زياد است . دوشنبه ، بيست و چهارم [ رمضان 1292 ه . ق . ] بايد به « محمودآباد تليكه سر » ، « 1 » كه جزو « اهلم رستاق » است ، برويم . 2 فرسنگ راه است . « عضد الملك » ، حكمران « مازندران » ، در اين منزل به حضور رسيد . « 2 » قبل از حركت از طهران ، « عضد الملك » را از راه معمول « مازندران » به جهت تداركات ورود فرستاده بوديم . ضعيف شده ، معلوم شد كه خود و آدم‌هايش مبتلا به « تب » و « نوبه » سخت شده [ اند ] . حتى چند نفر هم از همراهان او مرده بودند . حكيم دولتى « ميرزا

--> ( 1 ) . شهرستان محمودآباد امروزى . ( 2 ) . « منزل امروز محمودآباد است و دو سه فرسخ راه است . . . در ركاب بوديم . نزديك رودخانهء اهلم‌رود ، كالسكهء همايونى از راه « مازندران » آوردند . عضد الملك امروز به اردو ملحق شد . » ( روزنامه اعتماد السلطنه ، 33 )